kk gegn grgi

DSC_0456

mrgum af elstu sgnum sem til eru um uppruna heimsins er grgin talin eiga sinn tt a koma af sta eim vandrum mannkyns, sem fylgt hafa v fr upphafi; Pandra opnai skjuna sem var full af plgum og bli vegna ess a hn var forvitin, grug a sj innihaldi og Adam og Eva gtu ekki stillt sig um a f sr vxt af essu eina tr aldingarinum sem au mttu ekki snerta. Svipaar hugmyndir um grgina sem upphafssynd er a finna elsta bkmenntaverki heimsins, hinni smersku Gilgamesarkviu, svo nokkur dmi su nefnd.

essar fornu hugmyndir um grgina sem veigamikinn tt eli mannsins eru fr lkum menningarsvum og mismunandi tmum. Samkvmt eim er mannskepnan annig r gari ger, a hn fr aldrei ng.

Vi erum sejandi.

Allar r renna sjinn en sjrinn fyllist ekki. anga sem rnar renna munu r vallt renna. Allt er sstritandi, enginn maur fr v me orum lst, auga verur aldrei satt af a sj og eyra verur aldrei mett af a heyra,

stendur bk Prdikarans.

Neysluhyggja ntmans gerir t etta sejandi eli mannsins. Ein forsenda hennar er s gamla gosgn, a me v a eignast minnkir arfir na og sejir r. nlegri verlaunabksinni orar tkkneski hagfringurinn Tomas Sedlacek a annig, a flk tri v a me v a geta frt hluti r kassanum etta arf g kassann etta g s hgt a minnka fyrrnefnda kassanum. S er ekki raunin. vert mti vaxa arfir okkar rttu hlutfalli vi aukningu eignum okkar. Hver fullng rf getur af sr nja. a lsir s v a neysla auugustu rkja heimsins eykst og eykst. Um lei eru gi jararinnar ekki takmrku. ess vegna hefur essi skefjalausa og svaxandi neysla fr me sr annars vegar hrplega misskiptingu gum jarar ar sem arir f meira en ng en hinir ba vi skort. Hin afleiing hinnar skefjalausu og svaxandi neyslu er s, a nttruaulindirnar hafa ekki undan vi a sj henni fyrir hrefni. Vistkerfi olir ekki agangshrkuna og mannkyni er gri lei me a gera jrina byggilega.

Maurinn getur fari tvr leiir til a takast vi ennan vanda. Annars vegar getur hann reynt a stkka kkuna, auka a sem til skiptanna er annig a allir fi ng og allir geti sinnt sem flestum rfum snum. etta er leiin sem vi hfum hinga til reynt a fara. Hn er alls ekki gallalaus og hefur m. a. skelfilegar afleiingar fyrir vistkerfi jarar.

Hin leiin til a takast vi grgina felst ekki v a stkka kkuna til a seja grgi mannanna, heldur er henni reynt a minnka eftirspurnina, stilla rfunum hf og koma bndum essa elislgu og httulegu grgi mannanna.

Fyrrnefndur Tomas Sedlacek segir manninn lifa stugri spennu milli ess annars vegar a mta veruleikann sem hann lifir og hinsvegar ess a vera ngur me tilvist sna, losa tk sn henni og njta hennar eins og hn er. Hvort tveggja s nausynlegt en ef til vill hfum vi veri of upptekin af v fyrrnefnda en vanrkt a sarnefnda. Sedlacek bendir nausyn ess a hla boorinu um a halda hvldardaginn heilagan. Bi maurinn og vistkerfi hafi rf fyrir reglulega hvld.

Grgin beinir athygli okkar a v sem vi hfum ekki, v sem okkur vantar og skortir. t a ganga auglsingar neyslujflagsins. ar er daginn t og inn hamra llum eim skpum sem okkur vantar og vi getum ekki n veri. Manneskjan samflagi neyslunnar er ein str arfavera. Mynd hennar er neikv, hana skortir svo talmargt og arf svo srlega a bta r v me v a eignast fleira og f meira.

akklti snr hugum okkar hinn bginn a v sem vi hfum. ess vegna er kkin nskyld hvldinni. S akklti orir a hvla v sem hann hefur. Hann er ekki gerandi, hann er ekki a elta eitthva haraspretti, hann er njtandi. Hann er ekki a mla mlverkin ea ramma au inn, hann er a njta sningarinnar og dst a listinni.

akklti er flugasta mtefni gegn grginni.

Myndina tk g um arsustu helgi lei minni t Fossdal, sem er ystur lafsfjarardala, vi Hvanndalabjarg. henni er lafsfjararmli me gamla Mlaveginn ristan gurlega klettahllina en einnig sst inn Eyjafjrinn og Ltrastrndina handan hans.


Enn er kurr...

DSC_0094

sustu frslu rifjai g upp egar hornstrendska skldkonan Jakobna Sigurardttir vakti me kveskap snum vlkt veur a flugustu drpsnkkvar veraldar hrktust fr hennar heitt elskuu heimastrndum.

Eigi eitthvert kvi slenskrar ljsgu skili einkunnina seimagna er a mnu mati Hugsa til Hornstranda eftir Jakobnu.

En Jakobna lt ekki ar vi sitja a yrkja burt herinn. egar ljst var a kvi hennar hafi ori a hrnsorum orti hn anna tilefni viburanna. a heitir Hvort var hlegi Hamri? og er dagsett af skldkonunni 25. oktber ri 1953. Mr finnst a eitt gtasta lj sem til er slenskri tungu.

vitali vi Morgunblai ri 2005 (Kkt undir komma stimpilinn, Morgunblai 27. nvember 2005) segir Slveig Kristn, dttir Einars Olgeirssonar, a Jakobna hafi sent fur hennar lji nort og btir vi:

Hann bkstaflega sveif um glfi egar hann las a.

Ekki er g hissa v.

Fyrr essum mnui gekk g Straumnesfjall upp af Aalvk, ekki fjarri heimaslum Jakobnu Sigurardttur. Bandarkjastjrn eyddi snum tma milljnum dala a reisa ar mikla herst og leggja veg anga upp. Framkvmdir vi mannvirkin hfust ri 1953 og voru umsvifin mikil. Leit t fyrir a enda tt Jakobnu hefi tekist a stva herfingarnar a ri hefi a einungis veri fangasigur. Herinn fri snu fram og eignaist virki Hornstrndum.

annig fr a herstin Straumnesfjalli var einungis starfrkt um riggja ra skei og var loka tta rum eftir a framkvmdir vi hana hfust.

Enn standa mannvirkin fjallinu og minna essa sgu. Vegurinn anga hlykkjast upp fjalli og er harla beinn og breiur sj klmetra sem arf a ganga t fjalli a stinni fremst v. Hann er n akinn vestfirskum fjallagrri. Vindar gnaua um brotna glugga stvarhsanna og fallin kin eru engin vrn gegn regni og snj.

DSC_0100

Ritger Slrnar orsteinsdttur til meistaragru jfri fjallar um herstina Straumnesfjalli, hin frlegasta lesning og agengileg netinu.

Jakobna hafi sigur. Hermenningin ni ekki a festa sig sessi Hornstrndum. Norur undir Straumnesfjalli, vi tjaldsti Ltrum, er snotur kamar. a mannvirki gerir n mun meira gagn en milljnafjrfesting bandarskra stjrnvalda fjallinu fyrir ofan hann.

DSC_0138

Enn er kurr kyljum, yrkir Jakobna. Hornstrendskar vttir eru ekki alveg rlegar. Mannskepnan er til alls lkleg og sagan snir a henni er ftt heilagt. Mttu Hornstrandir og arar nttruperlur f a vera frii fyrir upptkjum mannsins. Gu blessi essa heilgu stai.

Hvort var hlegi Hamri?

Herskipin stefndu a landi,

grandi banvnum ldum

shafs, vi norlg fjll.

S a Hallur hamri.

Heyri a Atli bergi.

Yggldi sig lkur lyngm,

leiftrai roi mjll.

Leituu skotmarks landi

langsknir vkingar. Hugust

tkni tuttugustu aldar

tefla vi Atla og Hall.

Margttri morvizku slungin

menningin strbrezk og vestrn

skyldi n loksins logum

leika um nes og fjall.

Vlega lfruu vindar,

veifai Npurinn ljum,

skrai brimrt vi bjrgin

boandi vkingum feig.

Hljmai htt yfir storminn:

Hr skal hver einasta fa

varin, og aldrei um eilf

ykkur til skotmarks leig.

Hertu sei hamri

heinir og fjlkynngi vanir.

Blrungin blug hadda

byltist r djpi og hl.

Reykmekkir, rauir af galdri,

risu r bjrgum til skja.

Nrnir ggur gljfri

grlynd klettaspjld dr.

Hvort var hlegi hamri?

Hermenning stefndi fr landi

vg gegn slenzkri oku,

fr a glettast vi trll.

Ljmuu bjargabrnir,

brostu sund og vkur,

fmuust lyng og lkur

logai snortin mjll.

Hvlast n Hallur og Atli.

Hljtt er bjargaslum.

Enn er kurr kyljum

klettur fist vi hrnn.

Geyma skal sgn og saga

sigur hornstrendskra vtta

slenzkur hltur hamri

hljma dagsins nn.

a rigndi okkur lei upp fjalli en smm saman stytti upp tt drungaleg vri akoman a stinni. Frammi fjallinu upplifum vi san hvernig okan lyftist af og Fljtavk birtist allri sinni dr.

Ljmuu bjargabrnir, brostu sund og vkur.

DSC_0107

DSC_0109

DSC_0111


Skldkona yrkir burt her

DSC_0634


Fyrsta dag oktbermnaar ri 1953 var strsta frttin forsu jviljans um misheppnaa herfingu Nato ti fyrir Hornstrndum fyrr um hausti. Samkvmt frsgn blasins tti fingin a vera mjg umfangsmikil me fjlmrgum herskipum, tundurspillum, beitiskipum, flugmurskipum, flugvlum og landgngulii. Rgert var a skjta af fallbyssum skotmrk landi, skkva vinaskipi og gera innrs Hornvk og Aalvk.

Ekkert var af essum agerum v brast hi versta veur me hnausykkri hornstrandaoku eirrar gerar sem kft getur hernaarbrlt fingu. Kom ljs a verabrigin sem settu strik reikninga amrlanna voru engin tilviljun.

annig er greint fr framvindu herfingarinnar jviljanum:

a hefur snt sig a landvttir slands kunna v enn illa a vgdrekar sigli a landi me gnandi trjnum. Flotastjrn Atlanzhafsbandalagsins stefndi msum vldustu herskipum snum til slands um sustu helgi til finga en reif upp sj og hvessti svo a fingin fr t um fur. Lj hornstrenzku skldkonunnar Jakobnu Sigurardttur var a hrnsorum. Amrllinn McCormick komst aldrei t flaggskip sitt. Skotmarki Hornstrndum sst aldrei, og hetjurnar miklu heyktust v a reyna innrs sna ar!

Jakobna Sigurardttir var fdd og uppalin Hlavk. Hn var bsett Mvatnssveit egar hn birti lj sitt gegn herfingunum sumari fyrir fingarnar miklu. Kveskapurinn er magnaur enda sti hann upp veur sem hrakti burt einhverjar flugustu vgvlar veraldar.

Hausti 1963 var tmaritinu Vikunni vital vi Sigmund Gunason fr Hlavk. ar segir hann fr kvinu, tildrgum ess og hrifum:

a var ekki rgrannt um, a sumir af dtunum bandarsku hafi veri hjtrarfullir eftir essa misheppnuu innrs, v eim hafi borizt til eyrna s kvittur, a kona ein Mvatnssveit, ttu af Strndum, hefi ort kvi eitt biturt gegn uppgngu eirra Strandir. Tldu eir vst sar, a or kerlingar hefu ori a hrnsorum, er hn bannai eim a fara land; og hafa jafnan sagt sgu heima hj sr san, a eim hafi me fjlkynngi veri meinu uppganga shafsstrandir norur Atlantshafi ar sem heitir sland. S ar kvikt af konum, sem vita jafnlangt nefi snu ea lengra, og hafi ekki miki fyrir a galdra okur um nnes essi norur, ef ess ykir urfa. essi kona, sem skaut dtunum svo skelk bringu heitir Jakobna Sigurardttir og er hagyringur gur. Hn er uppalin Hornstrndum og st hennar til ess hras er mikil, tt hn dvelji ekki ar lengur. Og kvi, sem hn orti gegn hersetu Hornstrndum, heitir: Hugsa til Hornstranda og hljar svona:

Va liggja verndaranna brautir.
Vart mun sagt um ,
a eir hafi ttast mennskar rautir,
ea hvarfla fr,
tt eim enga aunu muni hyggja
slandstrllin forn.
Mr er sagt eir tli a endurbyggja
Aalvk og Horn.

Vi sem eitt sinn ttum arna heima
undrumst slkan dug.
Okkur ykir gilegt a gleyma
v sem skelfdi hug.
Gleyma si og tmnaasveltu,
angri, kotungsbrag.
Muna grurilm og sjvarseltu,
sl og jndag.

Hungurvofur, hrjsturbyggir kaldar
hugdeig flum vi.
Viti samt: r eru eftir taldar
ykkur, hetjuli,
vegna ess hann afi okkar hl ar
ofurltinn b,
vegna ess a vaggan okkar st ar
varin hungri og sn.

Lttu, fstra, napurt um na
noranlin n,
fjrudrauga og fornar vofur hra.
Feigum villtu sn,
eim, sem vilja virkjum morsins na
vammlaust brjsti itt.
Sni eim hver rlg buls ba
bernskurki mitt.

Byltist, fstra, brim gei ungu.
Barni leitar n.
Legg mr hvessta orsins egg tungu,
eld kvin mn.
Lfsins mtt og orsins afl ar kenni
rmenn rttar ns.
Nings iljar alla daga brenni
eldur ljsins mns.

Myndina tk g Hlavk fyrrasumar. ar sst gamla eldavlin tftum Hlavkurbjarins.


Tveir veitingastair og kaffihs

DSC_0287

ungur straumur trhesta til slands veldur vandrum. essa dagana er vinslt meal slendinga a lta stssi kringum feraflki fara taugarnar sr enda vandfundin s atvinnugrein hr landi sem ekki er milli tannanna flki hvort sem um er a ra sjvartveg, landbna, verslunarrekstur, feramennsku ea striju.

Meira a segja strangheiarlegir sundlaugarverir f sinn skammt af notum og afinnslum fyrir skammfeilni a reka flk r ftunum og sturtu ur en a stingur sr til sunds laugunum ea sest heitu pottana.

tt deila megi um hversu marga feramenn landi oli njta landsmenn me msum htti gs af heimsknum eirra hinga upp. N er til dmis fdma grska rekstri veitingastaa. essa vikuna hef g heimstt rj slka sem eiga a sammerkt a vera heimsmlikvara.

Fyrstan tel g Tjruhsi safiri. ar er boi upp spriklandi njan fisk sem reiddur er fram rjkandi pnnum. Er steikt n aflts ofan gesti og boi upp a sem btar ngrenninu fiska ann daginn, steinbt, orsk, su, kola og lu, svo nokku s nefnt. Allt er etta slgti og hvorki sparaur rjminn n smjri. Kvldi sem vi snddum Tjruhsinu st Jhann nokkur Hauksson vi eldavlina. Eldamennska hans var ekki sri en blaamennskan og hefur hann unni til viurkenninga fyrir a sarnefnda.

leiinni heim fr safiri stoppuum vi Litlab Sktufiri. Brinn var reistur 1895 af tveimur vinafjlskyldum. Mynd af honum prir essa frslu. egar mest var voru yfir tuttugu mannstil heimilis Litlab tt hsi s ekki nema rtt rmir rjtu fermetrar a grunnfleti. Bjarheiti er v rttnefni. Var bi ar til rsins 1969. rjtu rum sar var hafist handa vi a gera vi binn en komst hann umsj jminjasafnsins. N er Litlibr skemmtilegt og frlegt safn. ar er hgt a kaupa sr kaffi og nbakaar vfflur. r eru frambornar me stfeyttum rjma og sultutaui r trllasrum og blberjum. Vinalegur hundur liggur fyrir bjardyrum og haggast ekki tt feralangar rammi a gnguskm snum. Eiga eir ekki um anna a ra en a klofast yfir seppa.

rija veitingastainn heimstti g n hdeginu. S er hr Akureyri og heitir v jla nafni Rub23. Akureyringar tala gjarnan um a fara Rbbi. Virka daga er ar boi hdegishlabor sem kostar ekki nema tpar 3.000 krnur mann. Fyrir r fr maur sannkallaa veislu. Rbbi er ekkt fyrir alveg fdma ljffengt sushi. a er meal krsinga hlaborinu, en einnig blskel, lax, silungur og allskonar anna hnossgti sem allt smakkaist unaslega.

g fagna svaxandi rvali veitingastaa slandi og gef Tjruhsinu safiri, Rub23 Akureyri og Litlab Sktufiri mn bestu memli.

Myndin er af Litlab Sktufiri


Forseti nrra tma

DSC_0283

forsetakosningunum sar mnuinum eru margir gir kostir boi, alls konar flk r msum ttum. Lri stendur akkarskuld vi a allt v ekki er a llu leyti litlegt ea rautalaust a vera forsetaframbjandi slandi.

Frambjendur geta bist vi a fari veri a gramsa fort eirra og mislegt rifja upp sem ef til vill hefi betur veri geymt eim mikla arfagrip, glatkistunni. Slkt grsk getur haft gindi fr me sr en er elilegt egar um er a ra flk sem skist eftir sta og virulegasta embtti jarinnar. Enginn frambjandi m vera a heilagur a hann oli ekki skoun fort sinni, orum og gjrum.

Hitt er lka rtt a lengi hefur veri jarsport slandi a sna t r orum flks, slta au r samhengi og tleggja versta veg. Hefur frammistaa helstu afreksmanna rttinni ekki valdi adendum hennar vonbrigum adraganda essara forsetakosninga.

egar jin velur sr forseta er ekki sur mikilvgt a lta til framtar en rta fortinni. Nr forseti er yfirlsing jarinnar um hvernig hn tli a ganga til mts vi nja tma. Vigds Finnbogadttir var fyrst kvenna heiminum til a n kjri sem jhfingi lrisrki. slendingar sendu sjlfum sr og rum mikilvg skilabo um jafnrttisml egar eir kusu hana og gfu tninn inn framtina.

Umhverfisml eru eitt strsta ml samtarinnar. Vgi eirra eftir a aukast enn v me lfshttum snum og umgengni vi nttruna er mannkyni gri lei me a gera jrina byggilega.

g er eirrar skounar a komandi forsetakosningum hafi slenska jin einstakt tkifri til a sna hvaa stefnu hn vilji taka inn framtina og senda umheiminum skilabo um mlefni sem er svo brnt fyrir okkur ll a a er hafi yfir hin hefbundnu tk milli stjrnmlaflokka.

Meal frambjenda er gegnheill umhverfissinni sem ntur viringar og hefur hloti viurkenningar fyrir skrif sn um au ml, bi hr heima og erlendis. Me v a kjsa hann erum vi slendingar a segja okkur sjlfum og umheiminum, a vi viljum skila slandi til komandi kynsla ekki sur byggilegu en a var egar vi tkum vi v og a slenska jin tli a leggja sitt af mrkum til a mannkyni ni sttum vi umhverfi sitt, loft, l og lg.

g tla a byrja framtina me v a kjsa Andra Sn Magnason.

(Grein essi birtist fyrst Morgunblainu 14. 6. 2016)

Myndin er tekin Kjarnaskgi norur yfir Akureyri og t Eyjafjr me gamla og trausta tvrinn Kaldbak fjararkjafti.


Fjtrar staalmynda

DSC_0166

kk s morguntvarpinu Rs tv sem minntist nliins sjmannadags me vitali vi strimanninn Arel Ptursson. Hann samsvarar a mrgu leyti illa staalmyndum af sjmnnum. Arel er t. d. r Reykjavk en samkvmt almennt viurkenndri staalmynd situr flk r v gta plssi helst inni kaffihsum sullandi lattei niur lopatreflana sna. Reyndar kom fram vitalinu a strstu verst landsins s a finna Reykjavk enda hef g hvergi fengi betri plokkfisk en veitingastanum Hfninni vi smbtahfnina ar borg.

egar g var strkur hlustai g oft skalg sjmanna. tturinn gaf jinni mjg skra mynd af tnlistarsmekk stttarinnar. vitali RV vi Arel Ptursson kom ekki fram hvort hann hefi dlti tnlist sem fullngir skilyrum eirrar staalmyndar. Hlustendur voru hinn bginn upplstir um a Arel vri flinkur filuleikari eins sennilega og a n hljmar egar hlut eiga stirir frystitogarajaxlar me fingur eins og SS-pylsur.

Va leynast staalmyndirnar og mttur eirra er mikill. Fleiri en sjmenn ba vi a a flk hefur skrar hugmyndir um hvernig eir eigi a vera; um klabur, vaxtarlag, hugsun, orafora, lfshtti, drykkjusii og tnlistarsmekk. Fjlmilar eru lrandi staalmyndum. trlega margar manneskjur eru alveg me a hreinu hvernig vi prestarnir eigum a vera og ekki ng me a, prestabrn og prestamakar f oft mjg afgerandi skilabo um hva s eim smandi og hva ekki.

Einu sinni egar heimilisktturinn var stainn a verki vi a murka lftruna r rastarunga hr fyrir utan rahsi missti einn ngranni minn t r sr sennilega meira grni en alvru: Og etta gerir prestsktturinn.

Vinkona mn vann um tma bkasafni sjvarplssi ti landi. a var meal annars hennar verkahring a tna til bkur kistur miklar fyrir frystitogarana egar eir fru sna lngu tra. Eitt sinn hringdi yfirmaur einum togaranna bkasafni og bar fram skir um bkur kistuna handa hfn sinni. Bkmenntasmekkur sjmanna reyndist nokku fjlbreyttur en hfundar bor vi Alistair Maclean, Desmond Bagley og Sven Hassel voru iulega nefndir essu smtali eins og vi var a bast. egar v var a ljka og kistan orin barmafull af bkmenntum kom hinsta skin eins og ruma ofan staalmyndir hins ntskrifaa bkasafnsfrings:

Huru, ttu eitthva eftir Nietzsche?

Myndina tk g nlega af v dsemdarsjvarplssi rshfn Langanesi. Pistlinum fylgja sbnar hamingjuskir til sjmanna ar og annars staar.


Erum vi kristin?

DSC_0196

Stundum er v haldi fram a Gamla testamenti geti mgulega veri trarrit kristinna manna v ar s svo margt andstyggilegt.

A sjlfsgu neita g v ekki a mislegt essu merkilega og vaforna ritsafni fellur illa a hugmyndum samtar okkar um siferi, tr og Gu.

Engu a sur Gamla testamenti talmargar perlur. Einn minn upphaldstexti r Biblunni er aan, 23. Davsslmur.

Lexa dagsins, 1. sunnudags eftir renningarht, er lka magnaur og brnt erindi vi samt okkar. Hann kemur r 15. kafla 5. Msebkar og er svohljandi:

Ef einhver brra inna er ftkur einni af borgum num landinu sem Drottinn, Gu inn, gefur r skaltu ekki loka hendi inni fyrir ftkum brur num me hargi heldur skalt ljka upp hendi inni fyrir honum. skalt lna honum a sem hann skortir.

skalt gefa honum fslega en ekki me lund v a fyrir a mun Drottinn, Gu inn, blessa ll n verk og hva sem tekur r fyrir hendur. v a aldrei mun ftkra vant vera landinu og ess vegna geri g r etta a skyldu: Ljktu upp hendi inni fyrir mebrrum num, ftkum og urfandi landi nu.

Stundum velta menn v fyrir sr hvort slendingar su kristnir.

er gjarnan gripi til talna og reynt a mla trarhitann annig; etta og etta mrg prsent eru jkirkjunni ea etta og etta mrg ea f prsent fara kirkju.

hvert skipti, sem vi lokum hjrtum okkar, augum, dyrum og hirslum, fyrir eim, sem urfandi eru, erum vi a loka Gu og fjarlgjast hann.

hvert sinn, sem vi opnum hjrtu okkar, augu, dyr og hirslur, fyrir eim, sem ney eru, erum vi a opna fyrir Gui og veita himneskum veruleika hans inn essa verld.

a segir miklu meira um trarhita landsmanna og stu kristni en tlur fr eirri gtu stofnun, jskr slands.

Og v samhengi m benda , a aufum heimsins er ekki bara misskipt milli manna heldur ekki sur ja. Vi hr slandi teljumst til einnar rkustu jar heimsins.

Vi hfum v af miklu a mila sem j en a sst v miur ekki framlgum okkar til runarastoar ea v hva vi tkum mti mrgum flttamnnum.

a segir sna sgu um hvort hgt s a kalla sland kristi land.

Myndin er af lft Hundatjrn Krossanesborgum


Ofsknir gegn kristnum

DSC_0229


Nlega s g merkilega heimildarmynd sk-frnsku sjnvarpsstinni Arte um ofsknir gegn kristnum Austurlndum nr. Haldi essi run fram snist mr reyndar rttara a tala um trmingarherfer en ofsknir.

Vi upphaf 20. aldar var fjri hver bi essa heimshluta kristinnar trar. N eru kristnir ar miklum minnihluta, einungis 11 milljnir af 320 milljnum. ri hverju er fjldi kristinna manna myrtur og rekinn fltta, m. a. vegna ess a kristnir eru taldir tengjast vininum mikla, Vesturlndum. Me tilkomu hryjuverkasamtakanna slamskt rki versnai staa eirra enn frekar.

N er svo komi a eldfornum kristnum trarsamflgum Tyrklandi hefur v sem nst veri trmt. ar eru trlega rtt um 100.000 kristnir eftir. rak voru eir ofsttir grimmilega og flu til Krdistan. standi Srlandi er enn verra. ar hefur ein milljn kristinna fli landi. Hvergi fyrirfinnast fleiri kristnir essum heimshluta en Egyptalandi, koptarnir svonefndu, me sna strmerkilegu arfleif og sgu. Staa eirra er mjg erfi.

vitali vi hfund myndarinnar, franska kvikmyndagerarmanninn Didier Martiny, kemur fram a hann telur a Evrpa og Bandarkin horfi agerarlaus upp essa skelfilegu run vegna ess a essi minnihluti hafi enga strategska ingu fyrir au.

Trarflran Austurlndum nr er enn furu fjlbreytt. ar eru msar fmennar kirkjudeildir me mjg langa og merkilega sgu. essir trarhpar eru hver rum hir og staa eirra vikvm. Hfundur myndarinnar segir a sna skoun, a hverfi einn af svinu geti hinir horfi kjlfari. Gerist a s heimshlutinn sviptur mikilvgum hluta af menningararfi snum.

Eitt sinn var vagga kristninnar Austurlndum nr en sustu aldirnar hafa kristnir menn stt illri mefer stjrnvalda og va veri annars flokks borgarar. eir hafa aldrei bi vi rkidmi en alltaf lagt herslu a vera vel a sr um nnur trarbrg svinu. vitalinu segist Martiny til dmis hafa hitt munka sem bjuggu yfir frbrri ekkingu Kraninum. Kristnir menn su mjg mikilvgir fyrir fjlhyggjuna heimshlutanum.

Myndina tk g gr af eyfirsku vori


Hugleikur og hmorinn

DSC_0084 (2)

baksu Frttablas dagsins er fjalla um hmoraf hmorista sem oft hefur fengi mig til a taka andkf af hltri.

Hugleikur Dagsson er snillingur a hrra upp flki. Honum er ftt heilagt sem er drmtur eiginleiki hmorista. Ein blessun skopsins er v flgin a hjlpa okkur a sj mlin nju ljsi, ekki sst au sem hafa sr einhverskonar helgi, hvort sem hn er trarleg, plitsk, menningarleg ea siferisleg.

Ekki er g viss um a hugtkin hald og run su jafn afdrttarlausar andstur og Hugleikur ltur veri vaka pistli snum. g ekki til dmis framfarasinnaa rttklinga sem telja run afar uggvnlega, a aufi heimsins komast hendur sfellt frri manna. Framvindan er ekki alltaf gleileg og fir eru a litlir haldsmenn, a eir vilji breytingar einungis breytinganna vegna.

a getur jafnframt veri eftirsknarvert a halda gmul gildi sem reynst hafa vel. Gjafmildi, gestrisni, sanngirni, heiarleiki og jfnuur eru meal gilda sem standa gmlum grunni og eiga sr langa sgu. Varla er a sjlfu sr slmt a standa vr um au tt forn su og menn geti greint um tfrslu eirra og framkvmd.

S haldssemi er lka oft umdeild, a vilja halda sumum nttruperlum landsins breyttri mynd.

g er eirrar skounar a flestum okkar takist hald og viljinn til breytinga.

Grnistar leggja mist sitt af mrkum vi a vihalda staalmyndum ea eya eim. g myndi kalla grnista haldssama sem vihalda slkum myndum. Lb hippagrnistinn er ef til vill staalmynd og kannski ekki sur hvsandi hmorslausi haldskurfurinn en bar r tpur koma fyrir niurlagi essara bakanka Hugleiks.

Hmor er sammannlegt fyrirbri. Vtt og breitt um verldina rekumst vi skellihljandi haldsmenn og rttka framfarasinna sem engjast heiftarlegum hlturkrmpum. Siprar kristnar manneskjur taka bakfll af hltrum, guhrddir mslimar brosa svo breitt a eir eru heppnir a hafa eyru og a smakrum trleysingjum setur slka trllahltra, a eim liggur vi kfnun.

er ekki vst a llum finnist allt jafn fyndi. Um a er ekki nema gott eitt a segja.

Hitt er verra, ef vi hfum svo har hugmyndir um okkur sjlf a vi teljum okkur tr um a eir hafi ekkert skopskyn, sem ekki geta hlegi a smu vitleysunni og vi.


Festurf umbrotatmum

DSC_0056

egar forseti slands, lafur Ragnar Grmsson, tilkynnti n vikunni a hann gfi kost sr til endurkjrs gaf hann m. a. skringu eirri kvrun, a enn vri standi slandi vikvmt og vissa framundan. Margir hefu v hvatt hann til frambos og vsa til reynslu hans og ekkingar. Hvort tveggja vri drmtt forseta slkum tmum.

San kvrun hans var ljs hefur maur gengi undir manns hnd vi a bera brigur skringu lafs Ragnars. Fir hafa dregi efa reynslu sitjandi forseta og ekkingu heldur hafa menn efast um greiningu hans, a standi n kalli me srstkum htti forseta sem bi yfir slku.

Einn eirra var Ragnhildur Helgadttir, prfessor stjrnskipunarrtti vi Hsklann Reykjavk. Hn benti a festan stjrnskipuninni eigi a vera regluverkinu en ekki kvenum einstaklingum.

S bending prfessorsins er sjlfri sr alveg rtt. Eins og hn tk fram hefur slensk stjrnskipun a mrgu leyti staist lag sustu vikna gtlega. Lri hr virkar.

g skynja hinn bginn mikla rf fyrir festu hr landi. S festurf hefur skapast vegna ess a hr hefur grafi um sig mjg djpsttt vantraust sem beinist allar ttir, a llum helstu stofnunum jflagsins og atvinnuvegum tt menn greini um a hve miklu leyti stur eirrar tortryggni su raunverulegar.

nokkur r hafa slendingar nr daglega heyrt og lesi tindi um vanhfa rkisstjrn, jing ri trausti, fjrflokk rstum, svikult fjrmlakerfi, arrnandi tger, mergsjgandi bndur, grasjkan ferabransa, ntt heilbrigiskerfi, spillta dmstla, mengandi striju, lata listamenn, strhttulega flttamenn og fjlmila sem gta hagsmuna aumanna.

Auk ess hafa slendingar mtt heyra ann dm um sig sjlfa a eir kunni ekki a kjsa rtt og a eim s hlegi vtt og breitt um verldina. slendingum s v ekki treystandi fyrir forri eigin mlum.

egar vi allt ofagreint bttust r frttir, a forstisrherra landsins hafi ori uppvs a vi a reyna a fela aufi sn fyrir landsmnnum og myndir af honum flddu um heimsbyggina ar sem honum var stillt upp vi hliina mrgum af helstu hrottum og harstjrum heimsins var a n ekki til a fegra sjlfsmynd jarinnar, efla sjlfstrausti ea minnka upplausnina.

Enn voru slendingar hafir a hi og spotti og orspor eirra a engu ori tlndum. Eitt fremsta skld jarinnar skrifai grein skt strbla ar sem hann teiknai upp frekar nturlega mynd af v iandi spillingarbli sem hann telur sland vera og hddist um lei a persnu og tliti ns forstisrherra landsins, svona til a ska jin fi innsn hina mlefnalegu jflagsumru sem stundu er slandi.

Saga mannsins snir, a stundum reyna lskrumarar og fgamenn a nta sr festurf sem skapast upplausnarstandi.

Mmrg dmi eru lka um a sama tegund flks sji sr hag v a skapa upplausnarstand ea hella olu elda ess.

a eru umbrot slandi og verldinni. A sjlfsgu geta umbrot veri bi rf og g en ekki er elilegt a slkum astum kvikni rf fyrir festu. S rf getur svo sannarlega beinst a einstaklingum eins og tal dmi eru um veraldarsgunni.

Myndin: Vorhret


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband