Samningar ea algun? Svar ESB

DSC_0096

a skoanakannanir sustu ra sni a tluverur meirihluti jarinnar s andvgur aild slands a Evrpusambandinu vilja margir engu a sur halda fram aildarvirum ea efna til jaratkvagreislu um framhald eirra. atkvagreislunni eigi ekki a spyrja hvort flk s hlynnt aild heldur hvort a s fylgjandi aildarvirum. Rkin fyrir v oralagi eru au, a ekki s unnt a taka afstu til aildar nema fyrir liggi aildarsamningur ar sem flk geti s hva ESB hafi a bja slendingum og hversu miki tillit sambandi s tilbi a taka til srstu slands.

eir sem halda fram essari lei - sem stundum hefur veri lkt vi a skoa pakkann - telja a umskn um aild s raun n skuldbindinga: aildarvirum kanni umsknarrki einungis hva v standi til boa og hvort unnt s a komast hj v a taka upp hluta af reglusafni ESB sem taldir eru sur hagstir ea jafnvel agengilegir. aildarsamningi komi ljs a sem boi er og jin fi san a hafna honum ea samykkja jaratkvagreislu. ess vegna s ekkert elilegt vi a skja um aild a Evrpusambandinu enda tt meirihluti jarinnar vilji ekki slka aild. Me aildarumskn s einungis veri a skoa kostina og gallana vi inngngu sambandi.

essu halda sumir slenskir stjrnmlaflokkar fram n fyrir kosningarnar.

Arir hafa bent a rki ski ekki um aild nema a vilji ganga Evrpusambandi og s tilbi a hlta eim skilyrum, sem Evrpusambandi setur aildarferlinu.

Til a f r essu mikilvga mli skori sendi g fyrirspurn til upplsingaveitu Evrpusambandsins, Europe Direct. Venjulega tekur ekki nema rj virka daga a f svr vi spurningum aan. Evrpusambandi gaf sr gan tma til a svara mr. Svari fkk g dag, eftir tu daga bi. Mr finnst a bi skrt og skilmerkilegt og er g sambandinu mjg akkltur fyrir a.

g birti svari hr og feitletra a sem g tel mikilvgast:

Article 49 of the Treaty on European Union states that any European country may apply for membership if it respects the democratic values of the EU and is committed to promoting them. When a country applies to join the EU, the Member States governments, represented in the Council, first decide whether or not to accept the application. The Member States then decide, on the basis of an opinion from the European Commission, whether to grant candidate status to the applicant as well as to open accession negotiations. Then the Member States decide if, when and on what terms to open and to close negotiations with the candidate on each policy area, in the light of recommendations from the Commission.

The EU rules as such (also known as the acquis) are not negotiable; they must be transposed and implemented by the candidate. Accession negotiations are essentially a matter of agreeing on how and when the candidate will adopt and effectively implement all the EU rules and procedures. Accession negotiations focus on the conditions and timing of the candidates adoption, implementation and application of the existing EU laws and rules.

Please note the EU operates comprehensive approval procedures that ensure new members are admitted only when they can demonstrate they will be able to play their part fully as members, namely by: complying with all the EU's standards and rules, having the consent of the EU institutions and EU member states and having the consent of their citizens as expressed through approval in their national parliament or by referendum.


trleg undrun

DSC_0233

Bkin sem g er nttborinu mnu nna er ein s fallegasta sem g hef lesi. Hn er eftir ska rithfundinn Navid Kermani. Hann er fddur skalandi, sonur ranskra innflytjenda. Kermani er mslimi en njustu bk sinni fjallar hann um kristna tr me v a skoa hinn rka myndlistararf kristninnar.

Bkin hefur hloti miki lof gagnrnenda og fkk fyrra friarverlaun ska bksalasambandsins. Einn gagnrnenda orai a annig a Kermani hefi me bkinni kynnt kristindminn fyrir jverjum njan leik, trarbrg, sem vru orin strum hluta jarinnar framandi, enda bi a hola trarlega merkingu innan r helstu lykilhugtkum eirra, tt orin vru notu daglegu lfi sneydd innihaldi snu. bk sinni gir Kermani au hugtk merkingu og lfi n.

a er trlega gefandi a mega skoa tr sna me glggum augum gestsins. Kermani fer ekki venjulegar leiir og stundum vntar en fjallar af mikilli vntumykju um vifangsefni sitt. tt hann jti ekki kristna tr leyfi hann sr a dst a miki a henni a hann valdi bkinni heiti Unglubliches Staunen(trleg undrun).

samflagi fjlmenningar dafna lkir menningar- og trarhpar. ar gefum vi og iggjum. essi bk er ein blessun fjlmenningarinnar.

Skmmu eftir komu flttamannanna fr Srlandi hinga til Akureyrar kom Akureyrarkirkja eim skilaboum til eirra, a ef rf vri astu til helgihalds ea samkoma, sti eim Safnaarheimili kirkjunnar til boa. Tilboi var egi og um tma komu nokkrir Srlendingar ar saman til fstudagsbna. Srlandi er lng hef fyrir frisamlegri samb kristinna manna og mslima. spjalli vi Srlendingana kom fram hugmynd um a segja fr essu samstarfi trarhpanna. a gti veri gott innlegg umruna hr landi. Var haft samband vi Rkistvarpi en a s ekki stu til a fjalla um etta framtak.

Ef til vill telst a frekar frttnmt ef hrur um trarbrg er krotaur vegg ea veist er a innflytjendum ea flttaflki. Dmin um frisamleg samskipti flks me lkan trarlegan bakgrunn eru mmrg. gegnum aldirnar hefur slkt flk bi smu lndunum og borgunum, virt sii hvert annars og hjlpast a erfium astum.

Vi slendingar hfum ekki langa reynslu af samb lkra menningarhpa en gtum eim efnum lrt af rum, til dmis Srlendingum. a er ein sta ess, a vi njtum gs af v a eir setjast hr a hvort sem a er til styttri ea lengri tma.

Gjarnan m minna a Srlendingar hafa ekki lti sitt eftir liggja v a taka mti flttaflki. Far jir okkar tmum hafa stai sig betur mttku flttamanna fr strshrjum ngrannalndum. skutu Srlendingar skjlshsi yfir eina og hlfa milljn flks sem fli raksstri, hlfa milljn Palestnumanna og tvhundru sund Lbani. Kristnar kirkjur og hjlparstofnanir mslima unnu saman a v a sna gestrisni og lkna eim sem ney voru.

Myndina tk g n um helgina af fossi Finnastaa. Hann fellur gegnum steinhjarta. bakgrunni er Kerling, hsta fjall Norurlands.


Mannkyni verur trara

DSC_0061

Oft er v haldi fram a me aukinni upplsingu, hagsld og stugum framfrum vsindum minnki vgi trarbraga. Margir sp v a hnattvingin samt meira frelsi til hugsana og skoana trmi trarbrgum. S skoun virist tbreidd a au su vi a a hverfa.

Kommnistar, fasistar og postmdernskir guleysingjar hafa keppst vi a boa astejandi daua skipulegs kristindms og hafa teki undir frg or ska heimspekingsins Friedrich Nietzsche um a Gu s dauur.

Enginn dregur efa a mikil umbrot eru hinum trarlega heimi. Ekki leikur heldur vafi a mrgum lndum eiga trarbrgin undir hgg a skja. ar fjlgar stugt flki sem ks a standa utan allra trflaga. Hpi er a tala um mrg vestrn lnd sem kristin lengur. Trarlegu lsi eim heimshluta hrakar me hverju rinu.

Enn jta rr af hverjum fjrum jararbum einhverja tr. Samkvmt nrri rannsknbandarsku Pew Research hugveitunnar mun a hlutfall vaxa nstu ratugina. ri 2050 munu 80% mannkyns tilheyra einhverjum trarbrgum. Mslimar vera nstum jafnmargir og kristnir. Bddistum vera jafnmargir og n en bi hindum og gyingum mun fjlga. Guleysingjum og eim sem telja sig ekki eiga samlei me neinum trarbrgum mun fjlga mrgum lndum, ar meal Bandarkjunum, en heimsvsu fer eim hlutfallslega fkkandi.

Timothy Samuel Shah og Monica Duffy Toft, virtir bandarskir frimenn svii flagsvsinda og aljastjrnmla, benda a sennilega hafi aldrei sgu mannkyns veri meira frelsi, virkara lri ea almennari menntun heiminum en okkar tmum. Bandarska rannsknarstofnunin Freedom House telur a runum 1975 til 2005 hafi frjlsum rkjum heimsins fjlga r 93 147. Samkvmt tlum fr UNESCO fjlgai lsu flki strum hluta svokallara runarlanda um helming runum 1970 til 2000. Aljabankinn hefur snt fram a tlf ra tmabili, fr 1990 til 2002, hafi hlutfall ba smu lndum sem arf a draga fram lfi minna en einum bandarkjadal lkka r 28% 22%.

Margir gtu dregi lyktun a v rkara sem flk veri, menntara og njti meira lrttinda, veri a jafnframt afhelgara. a er ekki rtt, segja frimennirnir merkilegri grein sem ber yfirskriftina Why God is Winning. Sustu ratugir hafa vert mti virka eins og vtamnssprauta trarbrgin. Strstu trarbrg heimsins hafi vaxi hraar en bafjldi jarar.

Svo sannarlega er hi trarlega landslag a breytast en a virist vera ein tbreiddasta mta ntmans, a trarbrgin su undanhaldi. niurlagi greinarinnar segja hfundar:

"The belief that outbreaks of politicized religion are temporary detours on the road to secularization was plausible in 1976, 1986, or even 1996. Today, the argument is untenable. As a framework for explaining and predicting the course of global politics, secularism is increasingly unsound. God is winning in global politics. And modernization, democratization, and globalization have only made him stronger."

Myndin: egar g kom t r fiskbinni um daginn hafi essi fagri regnbogi tyllt sr Valaheiina.


Stareyndavaktin

DSC_0903

Nveri kynnti slenskur vefmiill au form sn a koma ft svokallari Stareyndavakt. Me eirri vktun a sannreyna fullyringar stjrnmlamanna eins og a er ora. Starfsmenn vaktarinnar munu san raa rannskuum fullyringum flokka eftir sannleiksgildi eirra sem samkvmt v kerfi geta veri dagsannar, haugalygi ea einhvers staar ar milli.

Samkvmt kynningu vefmiilsins ntur Stareyndavaktin fulltingis Hskla slands.

Ef til vill vri auveldara a lifa ef essi httur vri tekinn upp fleiri svium en stjrnmlum og vi hefum tlra srfringa stareyndum og sannleika til a finna t fyrir okkur hva s satt og logi.

Lengi hefur h mannkyni a a greinir um hvar skilji milli stareynda og uppspuna. Vi hlustum stjrnmlamenn ea lesum bkur og bl og hver skilur me snum htti a sem sagt er ea skrifa. stulaust er a lta a last lengur.

S forna speki a sannleikurinn s andlegs elis virist relt tt ar s a finna eina undirstu menningar okkar. ar hafa menn haldi v fram a sannleikann s ekki sur a finna fyrir innan augun ea milli eyrnanna en v sem sjnhimnunni dynir ea hlustunum glymur. a felur sr, a ekki einungis skynjun okkar framreii sannleikann. Vi tlkum a sem vi sjum og setjum samhengi a sem vi heyrum ur en vi fellum dma um hva s satt ea logi. Vi metum a sem fyrir augu ber og eyrun nema. Stundum er a kalla a hugsa. S ija kostar bi tma og fyrirhfn og ess vegna getur veri krkomi a ra srfringa sem spara manni slkt.

Gjarnan vera menn fangar eigin hugsana og fordma og finnst a aeins geta veri satt sem eir vilja a s satt. ess vegna er svo gott a geta skoa a sem rum finnst satt og bera a saman vi sinn eigin sannleika.

Fagmennska fjlmilum a tryggja vandaa og sanngjarna umfjllun. Frttir eirra, umfjllun og myndefni er aldrei veruleikinn allur heldur kvei sjnarhorn til hans.

Fjlmilar hafa ekki sur a hlutverk a tryggja okkur agang a mismundandi skounum v sem gerist og hjlpa okkur a taka afstu til ess. eir eiga a sna okkur hinar fjlbreytilegu upplifanir manna af v hvernig sannleikurinn s.

Okkar er a draga lyktanir af v sem vi vitum og tengja a okkar eigin upplifunum og lfi. Enginn a taka fr okkur a mak a mynda okkur skoanir og taka afstu. ess vegna er sannleikurinn aldrei bara eitthva arna ti, eitthva sem srfringarnir finna fyrir okkur og okkar er a metaka og kyngja. Sannleikurinn verur til inni okkur, meal annars egar vi leitum hans umru og samru vi arar manneskjur.

v hefur veri haldi fram a slensk umruhef einkennist af takaskni og ar su menn fljtir a svippa sr ofan gmlu skotgrafirnar. N tkni til samskipta sem hefur haft sr straukna mguleika okkar til a skiptast skounum vi anna flk virist ekki bta a stand og jafnvel gera illt verra.

Annars vegar leyfir flk sr grfara orbrag essum nju milum en ef a sti augliti til auglitis til vimlendur sna. a flir marga fr v a taka tt umrunni.

Hins vegar benda rannsknir til ess a essum samskiptamilum hpist saman flk me lkar skoanir. a er bagalegt v ftt er gagnlegra leitinni a sannleikanum en a skoa hann ekki einungis me eigin augum heldur lka annarra og heyra ekki bara lit jbrra og halleljasystra.

Myndina tk g eitt ssumarkvld nlega af Goafossi


kk gegn grgi

DSC_0456

mrgum af elstu sgnum sem til eru um uppruna heimsins er grgin talin eiga sinn tt a koma af sta eim vandrum mannkyns, sem fylgt hafa v fr upphafi; Pandra opnai skjuna sem var full af plgum og bli vegna ess a hn var forvitin, grug a sj innihaldi og Adam og Eva gtu ekki stillt sig um a f sr vxt af essu eina tr aldingarinum sem au mttu ekki snerta. Svipaar hugmyndir um grgina sem upphafssynd er a finna elsta bkmenntaverki heimsins, hinni smersku Gilgamesarkviu, svo nokkur dmi su nefnd.

essar fornu hugmyndir um grgina sem veigamikinn tt eli mannsins eru fr lkum menningarsvum og mismunandi tmum. Samkvmt eim er mannskepnan annig r gari ger, a hn fr aldrei ng.

Vi erum sejandi.

Allar r renna sjinn en sjrinn fyllist ekki. anga sem rnar renna munu r vallt renna. Allt er sstritandi, enginn maur fr v me orum lst, auga verur aldrei satt af a sj og eyra verur aldrei mett af a heyra,

stendur bk Prdikarans.

Neysluhyggja ntmans gerir t etta sejandi eli mannsins. Ein forsenda hennar er s gamla gosgn, a me v a eignast minnkir arfir na og sejir r. nlegri verlaunabksinni orar tkkneski hagfringurinn Tomas Sedlacek a annig, a flk tri v a me v a geta frt hluti r kassanum etta arf g kassann etta g s hgt a minnka fyrrnefnda kassanum. S er ekki raunin. vert mti vaxa arfir okkar rttu hlutfalli vi aukningu eignum okkar. Hver fullng rf getur af sr nja. a lsir s v a neysla auugustu rkja heimsins eykst og eykst. Um lei eru gi jararinnar ekki takmrku. ess vegna hefur essi skefjalausa og svaxandi neysla fr me sr annars vegar hrplega misskiptingu gum jarar ar sem arir f meira en ng en hinir ba vi skort. Hin afleiing hinnar skefjalausu og svaxandi neyslu er s, a nttruaulindirnar hafa ekki undan vi a sj henni fyrir hrefni. Vistkerfi olir ekki agangshrkuna og mannkyni er gri lei me a gera jrina byggilega.

Maurinn getur fari tvr leiir til a takast vi ennan vanda. Annars vegar getur hann reynt a stkka kkuna, auka a sem til skiptanna er annig a allir fi ng og allir geti sinnt sem flestum rfum snum. etta er leiin sem vi hfum hinga til reynt a fara. Hn er alls ekki gallalaus og hefur m. a. skelfilegar afleiingar fyrir vistkerfi jarar.

Hin leiin til a takast vi grgina felst ekki v a stkka kkuna til a seja grgi mannanna, heldur er henni reynt a minnka eftirspurnina, stilla rfunum hf og koma bndum essa elislgu og httulegu grgi mannanna.

Fyrrnefndur Tomas Sedlacek segir manninn lifa stugri spennu milli ess annars vegar a mta veruleikann sem hann lifir og hinsvegar ess a vera ngur me tilvist sna, losa tk sn henni og njta hennar eins og hn er. Hvort tveggja s nausynlegt en ef til vill hfum vi veri of upptekin af v fyrrnefnda en vanrkt a sarnefnda. Sedlacek bendir nausyn ess a hla boorinu um a halda hvldardaginn heilagan. Bi maurinn og vistkerfi hafi rf fyrir reglulega hvld.

Grgin beinir athygli okkar a v sem vi hfum ekki, v sem okkur vantar og skortir. t a ganga auglsingar neyslujflagsins. ar er daginn t og inn hamra llum eim skpum sem okkur vantar og vi getum ekki n veri. Manneskjan samflagi neyslunnar er ein str arfavera. Mynd hennar er neikv, hana skortir svo talmargt og arf svo srlega a bta r v me v a eignast fleira og f meira.

akklti snr hugum okkar hinn bginn a v sem vi hfum. ess vegna er kkin nskyld hvldinni. S akklti orir a hvla v sem hann hefur. Hann er ekki gerandi, hann er ekki a elta eitthva haraspretti, hann er njtandi. Hann er ekki a mla mlverkin ea ramma au inn, hann er a njta sningarinnar og dst a listinni.

akklti er flugasta mtefni gegn grginni.

Myndina tk g um arsustu helgi lei minni t Fossdal, sem er ystur lafsfjarardala, vi Hvanndalabjarg. henni er lafsfjararmli me gamla Mlaveginn ristan gurlega klettahllina en einnig sst inn Eyjafjrinn og Ltrastrndina handan hans.


Enn er kurr...

DSC_0094

sustu frslu rifjai g upp egar hornstrendska skldkonan Jakobna Sigurardttir vakti me kveskap snum vlkt veur a flugustu drpsnkkvar veraldar hrktust fr hennar heitt elskuu heimastrndum.

Eigi eitthvert kvi slenskrar ljsgu skili einkunnina seimagna er a mnu mati Hugsa til Hornstranda eftir Jakobnu.

En Jakobna lt ekki ar vi sitja a yrkja burt herinn. egar ljst var a kvi hennar hafi ori a hrnsorum orti hn anna tilefni viburanna. a heitir Hvort var hlegi Hamri? og er dagsett af skldkonunni 25. oktber ri 1953. Mr finnst a eitt gtasta lj sem til er slenskri tungu.

vitali vi Morgunblai ri 2005 (Kkt undir komma stimpilinn, Morgunblai 27. nvember 2005) segir Slveig Kristn, dttir Einars Olgeirssonar, a Jakobna hafi sent fur hennar lji nort og btir vi:

Hann bkstaflega sveif um glfi egar hann las a.

Ekki er g hissa v.

Fyrr essum mnui gekk g Straumnesfjall upp af Aalvk, ekki fjarri heimaslum Jakobnu Sigurardttur. Bandarkjastjrn eyddi snum tma milljnum dala a reisa ar mikla herst og leggja veg anga upp. Framkvmdir vi mannvirkin hfust ri 1953 og voru umsvifin mikil. Leit t fyrir a enda tt Jakobnu hefi tekist a stva herfingarnar a ri hefi a einungis veri fangasigur. Herinn fri snu fram og eignaist virki Hornstrndum.

annig fr a herstin Straumnesfjalli var einungis starfrkt um riggja ra skei og var loka tta rum eftir a framkvmdir vi hana hfust.

Enn standa mannvirkin fjallinu og minna essa sgu. Vegurinn anga hlykkjast upp fjalli og er harla beinn og breiur sj klmetra sem arf a ganga t fjalli a stinni fremst v. Hann er n akinn vestfirskum fjallagrri. Vindar gnaua um brotna glugga stvarhsanna og fallin kin eru engin vrn gegn regni og snj.

DSC_0100

Ritger Slrnar orsteinsdttur til meistaragru jfri fjallar um herstina Straumnesfjalli, hin frlegasta lesning og agengileg netinu.

Jakobna hafi sigur. Hermenningin ni ekki a festa sig sessi Hornstrndum. Norur undir Straumnesfjalli, vi tjaldsti Ltrum, er snotur kamar. a mannvirki gerir n mun meira gagn en milljnafjrfesting bandarskra stjrnvalda fjallinu fyrir ofan hann.

DSC_0138

Enn er kurr kyljum, yrkir Jakobna. Hornstrendskar vttir eru ekki alveg rlegar. Mannskepnan er til alls lkleg og sagan snir a henni er ftt heilagt. Mttu Hornstrandir og arar nttruperlur f a vera frii fyrir upptkjum mannsins. Gu blessi essa heilgu stai.

Hvort var hlegi Hamri?

Herskipin stefndu a landi,

grandi banvnum ldum

shafs, vi norlg fjll.

S a Hallur hamri.

Heyri a Atli bergi.

Yggldi sig lkur lyngm,

leiftrai roi mjll.

Leituu skotmarks landi

langsknir vkingar. Hugust

tkni tuttugustu aldar

tefla vi Atla og Hall.

Margttri morvizku slungin

menningin strbrezk og vestrn

skyldi n loksins logum

leika um nes og fjall.

Vlega lfruu vindar,

veifai Npurinn ljum,

skrai brimrt vi bjrgin

boandi vkingum feig.

Hljmai htt yfir storminn:

Hr skal hver einasta fa

varin, og aldrei um eilf

ykkur til skotmarks leig.

Hertu sei hamri

heinir og fjlkynngi vanir.

Blrungin blug hadda

byltist r djpi og hl.

Reykmekkir, rauir af galdri,

risu r bjrgum til skja.

Nrnir ggur gljfri

grlynd klettaspjld dr.

Hvort var hlegi hamri?

Hermenning stefndi fr landi

vg gegn slenzkri oku,

fr a glettast vi trll.

Ljmuu bjargabrnir,

brostu sund og vkur,

fmuust lyng og lkur

logai snortin mjll.

Hvlast n Hallur og Atli.

Hljtt er bjargaslum.

Enn er kurr kyljum

klettur fist vi hrnn.

Geyma skal sgn og saga

sigur hornstrendskra vtta

slenzkur hltur hamri

hljma dagsins nn.

a rigndi okkur lei upp fjalli en smm saman stytti upp tt drungaleg vri akoman a stinni. Frammi fjallinu upplifum vi san hvernig okan lyftist af og Fljtavk birtist allri sinni dr.

Ljmuu bjargabrnir, brostu sund og vkur.

DSC_0107

DSC_0109

DSC_0111


Skldkona yrkir burt her

DSC_0634


Fyrsta dag oktbermnaar ri 1953 var strsta frttin forsu jviljans um misheppnaa herfingu Nato ti fyrir Hornstrndum fyrr um hausti. Samkvmt frsgn blasins tti fingin a vera mjg umfangsmikil me fjlmrgum herskipum, tundurspillum, beitiskipum, flugmurskipum, flugvlum og landgngulii. Rgert var a skjta af fallbyssum skotmrk landi, skkva vinaskipi og gera innrs Hornvk og Aalvk.

Ekkert var af essum agerum v brast hi versta veur me hnausykkri hornstrandaoku eirrar gerar sem kft getur hernaarbrlt fingu. Kom ljs a verabrigin sem settu strik reikninga amrlanna voru engin tilviljun.

annig er greint fr framvindu herfingarinnar jviljanum:

a hefur snt sig a landvttir slands kunna v enn illa a vgdrekar sigli a landi me gnandi trjnum. Flotastjrn Atlanzhafsbandalagsins stefndi msum vldustu herskipum snum til slands um sustu helgi til finga en reif upp sj og hvessti svo a fingin fr t um fur. Lj hornstrenzku skldkonunnar Jakobnu Sigurardttur var a hrnsorum. Amrllinn McCormick komst aldrei t flaggskip sitt. Skotmarki Hornstrndum sst aldrei, og hetjurnar miklu heyktust v a reyna innrs sna ar!

Jakobna Sigurardttir var fdd og uppalin Hlavk. Hn var bsett Mvatnssveit egar hn birti lj sitt gegn herfingunum sumari fyrir fingarnar miklu. Kveskapurinn er magnaur enda sti hann upp veur sem hrakti burt einhverjar flugustu vgvlar veraldar.

Hausti 1963 var tmaritinu Vikunni vital vi Sigmund Gunason fr Hlavk. ar segir hann fr kvinu, tildrgum ess og hrifum:

a var ekki rgrannt um, a sumir af dtunum bandarsku hafi veri hjtrarfullir eftir essa misheppnuu innrs, v eim hafi borizt til eyrna s kvittur, a kona ein Mvatnssveit, ttu af Strndum, hefi ort kvi eitt biturt gegn uppgngu eirra Strandir. Tldu eir vst sar, a or kerlingar hefu ori a hrnsorum, er hn bannai eim a fara land; og hafa jafnan sagt sgu heima hj sr san, a eim hafi me fjlkynngi veri meinu uppganga shafsstrandir norur Atlantshafi ar sem heitir sland. S ar kvikt af konum, sem vita jafnlangt nefi snu ea lengra, og hafi ekki miki fyrir a galdra okur um nnes essi norur, ef ess ykir urfa. essi kona, sem skaut dtunum svo skelk bringu heitir Jakobna Sigurardttir og er hagyringur gur. Hn er uppalin Hornstrndum og st hennar til ess hras er mikil, tt hn dvelji ekki ar lengur. Og kvi, sem hn orti gegn hersetu Hornstrndum, heitir: Hugsa til Hornstranda og hljar svona:

Va liggja verndaranna brautir.
Vart mun sagt um ,
a eir hafi ttast mennskar rautir,
ea hvarfla fr,
tt eim enga aunu muni hyggja
slandstrllin forn.
Mr er sagt eir tli a endurbyggja
Aalvk og Horn.

Vi sem eitt sinn ttum arna heima
undrumst slkan dug.
Okkur ykir gilegt a gleyma
v sem skelfdi hug.
Gleyma si og tmnaasveltu,
angri, kotungsbrag.
Muna grurilm og sjvarseltu,
sl og jndag.

Hungurvofur, hrjsturbyggir kaldar
hugdeig flum vi.
Viti samt: r eru eftir taldar
ykkur, hetjuli,
vegna ess hann afi okkar hl ar
ofurltinn b,
vegna ess a vaggan okkar st ar
varin hungri og sn.

Lttu, fstra, napurt um na
noranlin n,
fjrudrauga og fornar vofur hra.
Feigum villtu sn,
eim, sem vilja virkjum morsins na
vammlaust brjsti itt.
Sni eim hver rlg buls ba
bernskurki mitt.

Byltist, fstra, brim gei ungu.
Barni leitar n.
Legg mr hvessta orsins egg tungu,
eld kvin mn.
Lfsins mtt og orsins afl ar kenni
rmenn rttar ns.
Nings iljar alla daga brenni
eldur ljsins mns.

Myndina tk g Hlavk fyrrasumar. ar sst gamla eldavlin tftum Hlavkurbjarins.


Tveir veitingastair og kaffihs

DSC_0287

ungur straumur trhesta til slands veldur vandrum. essa dagana er vinslt meal slendinga a lta stssi kringum feraflki fara taugarnar sr enda vandfundin s atvinnugrein hr landi sem ekki er milli tannanna flki hvort sem um er a ra sjvartveg, landbna, verslunarrekstur, feramennsku ea striju.

Meira a segja strangheiarlegir sundlaugarverir f sinn skammt af notum og afinnslum fyrir skammfeilni a reka flk r ftunum og sturtu ur en a stingur sr til sunds laugunum ea sest heitu pottana.

tt deila megi um hversu marga feramenn landi oli njta landsmenn me msum htti gs af heimsknum eirra hinga upp. N er til dmis fdma grska rekstri veitingastaa. essa vikuna hef g heimstt rj slka sem eiga a sammerkt a vera heimsmlikvara.

Fyrstan tel g Tjruhsi safiri. ar er boi upp spriklandi njan fisk sem reiddur er fram rjkandi pnnum. Er steikt n aflts ofan gesti og boi upp a sem btar ngrenninu fiska ann daginn, steinbt, orsk, su, kola og lu, svo nokku s nefnt. Allt er etta slgti og hvorki sparaur rjminn n smjri. Kvldi sem vi snddum Tjruhsinu st Jhann nokkur Hauksson vi eldavlina. Eldamennska hans var ekki sri en blaamennskan og hefur hann unni til viurkenninga fyrir a sarnefnda.

leiinni heim fr safiri stoppuum vi Litlab Sktufiri. Brinn var reistur 1895 af tveimur vinafjlskyldum. Mynd af honum prir essa frslu. egar mest var voru yfir tuttugu mannstil heimilis Litlab tt hsi s ekki nema rtt rmir rjtu fermetrar a grunnfleti. Bjarheiti er v rttnefni. Var bi ar til rsins 1969. rjtu rum sar var hafist handa vi a gera vi binn en komst hann umsj jminjasafnsins. N er Litlibr skemmtilegt og frlegt safn. ar er hgt a kaupa sr kaffi og nbakaar vfflur. r eru frambornar me stfeyttum rjma og sultutaui r trllasrum og blberjum. Vinalegur hundur liggur fyrir bjardyrum og haggast ekki tt feralangar rammi a gnguskm snum. Eiga eir ekki um anna a ra en a klofast yfir seppa.

rija veitingastainn heimstti g n hdeginu. S er hr Akureyri og heitir v jla nafni Rub23. Akureyringar tala gjarnan um a fara Rbbi. Virka daga er ar boi hdegishlabor sem kostar ekki nema tpar 3.000 krnur mann. Fyrir r fr maur sannkallaa veislu. Rbbi er ekkt fyrir alveg fdma ljffengt sushi. a er meal krsinga hlaborinu, en einnig blskel, lax, silungur og allskonar anna hnossgti sem allt smakkaist unaslega.

g fagna svaxandi rvali veitingastaa slandi og gef Tjruhsinu safiri, Rub23 Akureyri og Litlab Sktufiri mn bestu memli.

Myndin er af Litlab Sktufiri


Forseti nrra tma

DSC_0283

forsetakosningunum sar mnuinum eru margir gir kostir boi, alls konar flk r msum ttum. Lri stendur akkarskuld vi a allt v ekki er a llu leyti litlegt ea rautalaust a vera forsetaframbjandi slandi.

Frambjendur geta bist vi a fari veri a gramsa fort eirra og mislegt rifja upp sem ef til vill hefi betur veri geymt eim mikla arfagrip, glatkistunni. Slkt grsk getur haft gindi fr me sr en er elilegt egar um er a ra flk sem skist eftir sta og virulegasta embtti jarinnar. Enginn frambjandi m vera a heilagur a hann oli ekki skoun fort sinni, orum og gjrum.

Hitt er lka rtt a lengi hefur veri jarsport slandi a sna t r orum flks, slta au r samhengi og tleggja versta veg. Hefur frammistaa helstu afreksmanna rttinni ekki valdi adendum hennar vonbrigum adraganda essara forsetakosninga.

egar jin velur sr forseta er ekki sur mikilvgt a lta til framtar en rta fortinni. Nr forseti er yfirlsing jarinnar um hvernig hn tli a ganga til mts vi nja tma. Vigds Finnbogadttir var fyrst kvenna heiminum til a n kjri sem jhfingi lrisrki. slendingar sendu sjlfum sr og rum mikilvg skilabo um jafnrttisml egar eir kusu hana og gfu tninn inn framtina.

Umhverfisml eru eitt strsta ml samtarinnar. Vgi eirra eftir a aukast enn v me lfshttum snum og umgengni vi nttruna er mannkyni gri lei me a gera jrina byggilega.

g er eirrar skounar a komandi forsetakosningum hafi slenska jin einstakt tkifri til a sna hvaa stefnu hn vilji taka inn framtina og senda umheiminum skilabo um mlefni sem er svo brnt fyrir okkur ll a a er hafi yfir hin hefbundnu tk milli stjrnmlaflokka.

Meal frambjenda er gegnheill umhverfissinni sem ntur viringar og hefur hloti viurkenningar fyrir skrif sn um au ml, bi hr heima og erlendis. Me v a kjsa hann erum vi slendingar a segja okkur sjlfum og umheiminum, a vi viljum skila slandi til komandi kynsla ekki sur byggilegu en a var egar vi tkum vi v og a slenska jin tli a leggja sitt af mrkum til a mannkyni ni sttum vi umhverfi sitt, loft, l og lg.

g tla a byrja framtina me v a kjsa Andra Sn Magnason.

(Grein essi birtist fyrst Morgunblainu 14. 6. 2016)

Myndin er tekin Kjarnaskgi norur yfir Akureyri og t Eyjafjr me gamla og trausta tvrinn Kaldbak fjararkjafti.


Fjtrar staalmynda

DSC_0166

kk s morguntvarpinu Rs tv sem minntist nliins sjmannadags me vitali vi strimanninn Arel Ptursson. Hann samsvarar a mrgu leyti illa staalmyndum af sjmnnum. Arel er t. d. r Reykjavk en samkvmt almennt viurkenndri staalmynd situr flk r v gta plssi helst inni kaffihsum sullandi lattei niur lopatreflana sna. Reyndar kom fram vitalinu a strstu verst landsins s a finna Reykjavk enda hef g hvergi fengi betri plokkfisk en veitingastanum Hfninni vi smbtahfnina ar borg.

egar g var strkur hlustai g oft skalg sjmanna. tturinn gaf jinni mjg skra mynd af tnlistarsmekk stttarinnar. vitali RV vi Arel Ptursson kom ekki fram hvort hann hefi dlti tnlist sem fullngir skilyrum eirrar staalmyndar. Hlustendur voru hinn bginn upplstir um a Arel vri flinkur filuleikari eins sennilega og a n hljmar egar hlut eiga stirir frystitogarajaxlar me fingur eins og SS-pylsur.

Va leynast staalmyndirnar og mttur eirra er mikill. Fleiri en sjmenn ba vi a a flk hefur skrar hugmyndir um hvernig eir eigi a vera; um klabur, vaxtarlag, hugsun, orafora, lfshtti, drykkjusii og tnlistarsmekk. Fjlmilar eru lrandi staalmyndum. trlega margar manneskjur eru alveg me a hreinu hvernig vi prestarnir eigum a vera og ekki ng me a, prestabrn og prestamakar f oft mjg afgerandi skilabo um hva s eim smandi og hva ekki.

Einu sinni egar heimilisktturinn var stainn a verki vi a murka lftruna r rastarunga hr fyrir utan rahsi missti einn ngranni minn t r sr sennilega meira grni en alvru: Og etta gerir prestsktturinn.

Vinkona mn vann um tma bkasafni sjvarplssi ti landi. a var meal annars hennar verkahring a tna til bkur kistur miklar fyrir frystitogarana egar eir fru sna lngu tra. Eitt sinn hringdi yfirmaur einum togaranna bkasafni og bar fram skir um bkur kistuna handa hfn sinni. Bkmenntasmekkur sjmanna reyndist nokku fjlbreyttur en hfundar bor vi Alistair Maclean, Desmond Bagley og Sven Hassel voru iulega nefndir essu smtali eins og vi var a bast. egar v var a ljka og kistan orin barmafull af bkmenntum kom hinsta skin eins og ruma ofan staalmyndir hins ntskrifaa bkasafnsfrings:

Huru, ttu eitthva eftir Nietzsche?

Myndina tk g nlega af v dsemdarsjvarplssi rshfn Langanesi. Pistlinum fylgja sbnar hamingjuskir til sjmanna ar og annars staar.


Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband