Um hjnabandi

marriagea er sjlfsagt vonlaust a tla sr a leirtta allar rangfrslurnar um a sem gerist sustu Prestastefnu Hsavk, til dmis ummli smakvennanna Evu Maru og Margrtar Plu Kastljsi sunnudaginn var, ar sem r sgu a Kirkjuing hefi hafna v a gefa saman samkynhneigt flk. a er auvitaekki rtt. fyrsta lagi var a Prestastefna sem fjallai um mlefni samkynhneigra, sem er tluvert anna en Kirkjuing, og ru lagi hafnai stefnan v ekki a gefa saman samkynhneigt flk, heldur steig hn vert mti mikilvgt skref tt me v a samykkja lit kenningarnefndar og drg helgisianefndara blessun stafestrar samvistar.

Stefnan hafnai v hinn bginn a ska eftir v a borgaralegum hjskaparlgum yri breytt annig a hjskapur samkynhneigra, sem n nefnist stafest samvist, yri eftirleiis kallaur hjnaband.

Margar stur liggja a baki v a eirri tillgu var hafna. g hygg astrsti hpur presta telji ekki nema sjlfsagt a samkynhneigt flk geti fengi kirkjulega blessun yfir hjskap sinn,borgaralega vgslu kirkju sama htt og gagnkynhneigir og njti smu rttinda og arir. Prestarnir stefnunni voru hinn bginn ekki tilbnir til a ska eftir v vi rki a hjskapur samkynhneigra nefndist sama nafni landslgumog hjskapur gagnkynhneigra.

Mr finnst skiljanlegt a flk vilji ra slkar breytingar ur en svo str skref eru stigin. Enda tt mlefni samkynhneigra hafi a undanfrnu veri mjg berandi kirkjunni gegnir ekki sama mli um hjnabandi. Hvers elis er a? Er a einungis fyrir eina konu og einn karl?

A evangelskum skilningi er hjnabandi borgaralegt fyrirkomulag. a er v borgaralegra yfirvalda a setja skilyri um stofnun ess. au geta sett stofn hjnabnd einstaklinga af sama kyni, tt a s ekki samkvmt hefinni - og au gtu lka leyft hjnabnd fleiri en tveggja einstaklinga, en fyrir v er reyndargmul og grin hef.

Hjnabandsskilningur mialda tk mi af rmverskum rtti. Til hjnabands var stofna me samkomulagi aila sttmlans. Mjg snemma sgu kirkjunnar var siur a efna til brarmessu eftir a hjnaband hafi ori til. ar var hjnabandi blessa. Liti var blessun sem stafestingu sttmla brhjnanna. etta var siur fram daga Karls mikla.

Fram eftir ldum var hjnabandssttmlinn eitt og blessun hans af kirkjunni anna. Helsta orsk ess a hvort tveggja frist inn kirkjuna og var a einni athfn er talin s venja a gera hjnabandssttmlann fyrir dyrum eirrar kirkju ar sem brarmessan tti a vera. Um 1200 voru prestar farnir a taka a sr a annast ger hjnabandssttmlans auk ess a veita honum blessun. Fr sama tma festir hjnabandi sig sessi sem sakramenti.

Lther hafnai hjnabandinu sem sakramenti og leit a sem veraldlegan gjrning. Samkvmt honum var hjnabandi eitt af v sem kemur skikkan verld mannsins. A v leyti er a blessandi fyrir manneskjuna og hefur ar a auki or Gus a bakhjarli. Lther ahylltist hina hefbundnu tvskiptingu hjnavgslunnar. riti snu um hana fr rinu 1529 gerir hann r fyrir v a presturinn annist ger hjnabandssttmlans fyrir kirkjudyrum en blessunina san inni kirkjunni. Vi a tkifri skyldi lesi r rum kafla Msebkar, flutt ra og veitt hjnablessun.

Tilefni hinnar kirkjulegu athafnar er a mati Lthers ekki anna en a brhjnin ska eftir almennilegri kristilegri fyrirbn ("ein gemein christlich Gebet") sr til handa. Hann setur me rum orum ndvegi arfir iggjenda blessunar Gus.

a er borgaralegra yfirvalda a setja lg um stofnun hjnabands - en vitaskuld hefur hver borgari heimild til a hafa skoanir ess konarlggjf. Svo er a kirkjunnar a setja skilyri fyrir tttku trarlegum athfnum sem eru hennar vegum.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Viar Eggertsson

Miki er g ngur me essi skrif n. g hef va hr bloggheimum drepi fingrum lyklabor til a dreifa eirri skoun minni, sem g s n a er samkvm Ltheri sjlfum.

g hef reki rur fyrir eirri skoun a hjnaband eigi (og s) fyrst og fremst lgformlegur gjrningur, sem tti a vera framkvmdur af veraldlegu valdi. essi gjrningur tti ekki a vera framkvmdur af kirkjum, trflgum ea rum.

San gtu eir ailar, essvegna Flag smbtaeigenda fyrir mr, blessa ann sttmla, ef eir vilja og hjnin (samkynhneig ea gagnkynhneig) vilja.

g er algjrlega ndverri skoun vi hjnin ingholtunum, au steinunni og einar Karl, a a muni einhvern htt rra gildi hjnabands eirra, eins og au hafa treka haldi fram.

a) a a skilja a kirkju og rki. jflagi ar sem trfrelsi rkir er ekki vieigandi a s jkirkja.

b) Hjnabandssttmli a vera s sami fyrir samkynhneig hjn sem gagnkynhneig.

c) Hjnabandssttmlinn a vera framkvmdur me lgformlegum gjrningi af veraldlega valdinu.

d) Kirkjudeildir, lfsskounarflg, saumaklbbar, ttarmt - ea hva flk ks - og m blessa hjnabandi san ef stt rkir um a sem koma a mlinu.

takk fyrir mig!

Viar Eggertsson, 25.5.2007 kl. 22:56

2 Smmynd: Viar Eggertsson

p.s. fyrirgefu skriftina (innslttarvillurnar!).

Viar Eggertsson, 25.5.2007 kl. 22:59

3 Smmynd: Svavar Alfre Jnsson

J, Viar, ert skemmtilega rammltherskur. Enda tt Lther hafi liti hjnabandi sem veraldlegan gjrning s g ekkert mla gegn v a au trflg sem a vilja geti annast lgformlegan hluta hjskaparins. N egar t. d.liggur opinberlega fyrir a jkirkjan blessar stafesta samvist eru a mnu mati engin rkgegn v a hn annist einniglgformlegan hluta slkrar hjskaparstofnunar, til a samkynhneigir list smu stu og gagnkynhneigir og til a spara flki sporin til sslumannsins.

g hef ekki heyrt hjnin ingholtunum halda v fram a a rri gildi hjnabandsgagnkynhneigra s hjskapur samkynhneigrakallaur hjnaband.g kannastvi skoun eirra a heppilegra s a hjskapur samkynhneigra nefnist ru nafni en hjskapur samkynhneigra og sjlfsagt m tlkaavihorf msa vegu, en ghef ekki heyrt anna til essarahjnaen a au su hlynnt v a samkynhneigir fi smu rttindi og anna flkvarandi hjskap og anna.

Umran um askilna rkis og kirkju er svo tluvert annar handleggur. Mn skoun er s a hr landi s trfrelsi - jafnvel meira en va annars staar -enda tt staa jkirkjunnar s srstk, bi af sgulegum orskum ogvegna essa mikill meirihluti landsmanna tilheyrir v trflagi. Lka m benda a rki og kirkja eru raun askilin. Kirkjan rur snum mlum, bi ytri og innri. A minni hyggju er frleitt a tala um jkirkjuna sem rkiskirkju eins og stundum er gert. Hins vegar eru tengsl milli rkis og kirkju og auvita er fyrirkomulagi eim tengslum ekki heilagt. akka r innliti oggar bendingar.

Svavar Alfre Jnsson, 26.5.2007 kl. 16:46

4 Smmynd: Viar Eggertsson

Ltum liggja bili milli hluta um a hjnin ingholtunum telji a ef samkynhneigir fi hjnavgslu veri a til a rra hjnaband eirra. g las grein eftir frna Morgunblainu um a. g leita a henni og sendi r egar g finn hana.

En finnst r rtt (og kirkjunni) a kalla hjnaband og stafestingu ess ru nafni ef hlut eiga samkynhneigir, en gagnhneigir?

segir a hr rki trfrelsi og btir meira segja vi a hr rkir meira trfrelsi en va annarsstaar. langar mig a spyrja hvenr er trfrelsi svo lti a a httir a kallast trfrelsi?

mnum augum er trfrelsi ar sem kirkja fer ekki me lgformlegt vald og getur haga framkvmd ess vfengilegan htt, jafnvel svo a mnnum s mismuna. er betra a sleppa v a spara sporin. Lri og rttindi flks kosta oft fleiri spor. Og mr finnst sjlfsagt a stga au ef me ess arf.

Samkvmt mnum heimildum sem g tel tryggar, lgust valdamenn innan jkirkjunnar gegn v a bandorminum um rtt og stu samkynhneigra slandi, sem samykktur var fyrir um ri, a lgum vru kirkjudeildum heimilt a gefa saman samkynhneig pr. a finnst mr alvarlegt og snir hversu mikil tk jkirkjan hefur innan rkisvaldsins egar kemur a lagasetningum um mannrttindum.

A slkt var ekki sett lg fyrra var til a hlfa kirkjunni vi a koma t r skpnum me vihorf sitt. v bak vi skort lgum sem heimiluu eim a gifta samkynhneiga gat hn sklt sr. N verur ger bragarbt essum lgum og verur athyglisvert a sj og heyra til jkirkjunnar jna og yfirmanna.

En kommon, "jkirkja" trfrelsi???

Viar Eggertsson, 26.5.2007 kl. 17:34

5 Smmynd: Viar Eggertsson

pistli num sem var kveikjan a svrum mnum, segir m.a.:

"Stefnan hafnai v hinn bginn a ska eftir v a borgaralegum hjskaparlgum yri breytt annig a hjskapur samkynhneigra, sem n nefnist stafest samvist, yri eftirleiis kallaur hjnaband.

Margar stur liggja a baki v a eirri tillgu var hafna. g hygg astrsti hpur presta telji ekki nema sjlfsagt a samkynhneigt flk geti fengi kirkjulega blessun yfir hjskap sinn,borgaralega vgslu kirkju sama htt og gagnkynhneigir og njti smu rttinda og arir. Prestarnir stefnunni voru hinn bginn ekki tilbnir til a ska eftir v vi rki a hjskapur samkynhneigra nefndist sama nafni landslgumog hjskapur gagnkynhneigra."

kirkjan a vera svo valdamikil a hn hafi hrif lgformlegan rtt manna, eins og ann a allir fi sama or yfir hjskap sinn landslgum?

g tel a staa kirkjunnar sem "jkirkju" valdi essu m.a. Ef kirkjan vill mismuna flki ennan htt, en ekki rkisvaldi. hjnabandssttmlinn a vera hndum rkisins, en blessun getur fari fram kirkjum og getur kirkjan ef hn er algjrlega sjlfst og askilin fr rkisvaldinu, haft snar hentistefnu um rital og oralag. Hjn geta san kvei hvort au vilja a slk kirkja s a blanda sr hjnaband eirra. etta er m.a. trfrelsi.

Viar Eggertsson, 26.5.2007 kl. 17:51

6 Smmynd: Sverrir Pll Erlendsson

Slir flagar.

Hjnin ingholtunum, eins og i kalli au, sgu opinberlega bi blum og sjnvarpi a au litu a sem niurlgingu vi sitt hjnaband ef kirkjan fri a fremja synd a gefa saman samkynhneiga. Svo einfalt er a.

Hins vegar ykir mr srkennilegt, Svavar, a skulir kalla a einhvers konar framfaraskref prestastefnu Hsavk a fella jafnrttistillguna, fleygja mlamilunartillgunni og samykkja ekkert anna en a lti yri vi a eitt sitja sem ur hafi veri samykkt. a hltur lka a vera rykkorn auga a segja a n eigi a fara a tala um a, vega og meta, sem hefur veri tala um, vegi og meti innan kirkjunnar mrg r, bi nefndum og ingum. a er ekki svo a krafan um a hjskapur samkynhneigra veri metinn til jafns vi nnur hjnabnd s n af nlinni. ru nr.

mnum augum sem horfanda var gjrningurinn prestastefnunni Hsavk til ess a fra slenska jkirkju skrefi fjr jafnrttinu en var. arna kom fram, a minnsta kosti fjlmilum, miklu harari andstaa gegn jafnrtti kynhneiga en ur hefur heyrst. Og essi niurstaa var mr til mikilla vonbriga mia vi ann jkva anda og vimt sem kirkjan n hafi snt vikurnar fyrir etta ing.

Sverrir Pll Erlendsson, 26.5.2007 kl. 21:53

7 Smmynd: Svavar Alfre Jnsson

Viar: Trfrelsi er a mnu mati a mega tra v sem maur vill ea engu og hafa rtt til ess a ika tr sna. g held a hr landi sum vi gtlega stdd a essu leyti. g veit ekki til ess a kirkjan slandi fari me lgformlegt vald. g hef ekki smu sambnd og og veit v ekki hva gerist reykfylltum bakherbergjum Alingis. g veit hinn bginn a innan jkirkjunnar er flk sem telur af og fr a veita megi hjskap samkynhneigs flks kirkjulega blessun, hva a gefa a saman. g er ekki sammla v flki en annig er n trfrelsi a a leyfir flki a tra msu sem maur getur ekki samsinnt sjlfur - og a koma skounum snum framfri, jafnvel vi hi ha Alingi. g rtta a a er Alingis a setja hjskaparlg essu landi - ekki kirkjunnar. Mr finnst vafasamt a nefna a sem dmi um vld kirkjunnar a Prestastefna hafi EKKI vilja sent Alingi tiltekna tillgu um breytingar hjskaparlgum. A lokum m benda a mjg va verldinni skilgreina borgaraleg yfirvld hjnabandi kynhlutlaust. Hvergi Norurlndunum, svo dmi su tekin. Umra um etta er a fara gang Noregi og hn eftir a fara fram hr, bi innan kirkjunnar og jflaginu. Mr finnst bara hi besta ml a etta s rtt og vil vera opinn fyrir llu.

Svavar Alfre Jnsson, 26.5.2007 kl. 22:22

8 Smmynd: Svavar Alfre Jnsson

Kri Sverrir: Mr tti gaman a sj essi ummli hjnanna. au koma mr vart. Hva samykkti Prestastefna sem ur hafi veri samykkt? Var bi a samykkja lit kenningarnefndar? Var bi a samykkja drg a blessun stafestrar samvistar? Auvita er bi a ra mlefni samkynhneigra lengi kirkjunni. Sumum finnst a hafa teki allt of langan tma - en egar skiptar skoanir eru um mlin arf stundum drjgan tma til a komast a sameiginlegri niurstu. g hef skrifa um a hr a umfjllun fjlmila um stefnuna var mjg sanngjrn og oft beinlnis rng en g tel a stefnunni hafi veri stigin mikilvg skref tt til jafnrttis kynhneiga. Prestar kirkjunnar lstu v yfir a ekki s hgt a nota Bibluna til a mla gegn samkynhneig eins og vi ekkjum hana. Prestar kirkjunnar lstu vyfir a eir viurkenndu mismunandi hjskaparform. Prestar kirkjunnar samykktu drg a blessunarathfn fyrir hjskap samkynhneigra, svo dmi su tekin. etta er ntt! Og hafi eitthva af essu veri vita m segja a ar hafi kirkjan komi t r skpnum hva a varar og er a ekki tluvert tak? Alla vega finnst mr a egar menn fullyra a jkirkjan hafi frst fjr jafnrtti kynhneiga Hsavk urfi eir a fra fyrir v rk.

Svavar Alfre Jnsson, 26.5.2007 kl. 22:44

9 Smmynd: Sverrir Pll Erlendsson

Hjnin hef g s og heyrt. Bi blum og tvrpum.

g get ekki deilt um efni prestastefnu ea aferir, en einhvern veginn eru fregnir samhlja og prestar ekki einu mli um stuna. Lsing n v sem samykkt var er samhlja v sem g hafi ur heyrt presta lsa yfir a samkomulag vri um. ess vegna taldi g a ekki skref fram vi heldur klra kyrrstu. Og grimmileg andstaa hluta klerka var opinskrri og hvrari n en oft ur, ef teki er mi af vitlum fjlmilum. a frir okkur ekki nr takmarkinu um jafnan rtt. ru nr. v miur. Vegna ess a vonir stu til ess a kirkjan tki n strt skref, ekki sst ljsi margra ra nefndastarfs.

Sverrir Pll Erlendsson, 28.5.2007 kl. 12:50

10 Smmynd: Svavar Alfre Jnsson

g hef lka s og heyrt hjnin og ess vegna spuri g.

Snum augum ltur hver silfri. S kalski Jn Valur var t. d. ekki lengi a tlka niurstu Prestastefnu sem algjran sigur samkynhneigra. a sama geru msir forvgismenn samkynhneigra. essar lku fylkingar lgust smu rarnar. Var jafnvel ekki anna a heyra msum a n vri ekki um anna a ra en a leggja rarnar bt - fyrst skrefi margfrga var ekki lengra. Margir gripu gsina - n egar jkirkjan lsti yfir a ekki yri lengur lami samkynhneigum me Biblunni og hfu a berja jkirkjuna me samkynhneigum.

Mr finnst engin sta til ess a leggja rar bt. a er mislegt stunni. Umfjllun stefnunnar umsamkynhneiger j aeins hluti af umruferli innan kirkjunnar. Endanleg niurstaa fst Kirkjuingi, sem fer me sta vald mlefnum jkirkjunnar. g lt annig a fyrst a jkirkjan lsir sig n reiubna til a veita stafestri samvist blessun su engin rk gegn v a vgslumenn hennar geti annast lgformlegan hluta slkrar hjskaparstofnunar. Prestastefna samykkti a beina v til biskups a hann kannai hversu margir prestar vru tilbnir til slks. a a gerast nstu daga. Svo verur Kirkjuing oktber og aan er tinda a vnta.

Kirkjan hefur lengi - sumir segja alltof lengi - fjalla um mlefni samkynhneigra. a sr msar skringar. Kirkjan hefur hinn bginnlti fjalla um hjnabandi v samhengi.

A lokum: segir a lsing mn v sem samykkt var Prestastefnu hafi veri samhlja v sem hafir ur heyrt presta lsa yfir a samkomulag vri um. nstu lnu talar um a grimmileg andstaa hluta klerka hafi veri opinskrri og hvrari n en oft ur. etta gamla og rtgrnasamkomulag er sum s ekki merkilegra en a! Skrefi sem stigi var Prestastefnu var einmitt v flgi a rtt fyrir "grimmilega andstu" sumra presta tkst jkirkjunni a stga jafnlangt essum efnum og r kirkjur sem lengst hafa gengi lfunni. Og gamla jmfrin gerir sig lklega til a ganga enn lengra.

Eigum vi ekki bara a vona a besta?

Svavar Alfre Jnsson, 28.5.2007 kl. 23:01

11 Smmynd: Gurn Smundsdttir

Mr finnst kominn tmi til ess a jkirkjuprestar sem byggja einhverjum rum frum en Biblunni sjlfri leiti sr a annari vinnu.

Gurn Smundsdttir, 30.5.2007 kl. 12:18

12 Smmynd: Svavar Alfre Jnsson

Kra Gurn. g tel mig standa gum biblulegum grunni. Minni lit kenningarnefndar sem samykkt var sustu Prestastefnu af af yfirgnfandi meirihluta presta jkirkjunnar. "Ljst er a va Biblunni, bi Gamla og Nja testamentinu, er fjalla neikvtt um mk flks af sama kyni og hefur eim ritningarstum veri beitt gegn samkynhneigu flki.... A mati kenningarnefndar snerta essir stair ekki trargrundvllinn svo a greiningur um tlkun eirra sundri einingu kirkjunnar. essir stair fordma ekki samkynhneig sem slka og heldur ekki einstaklinga sem lifa krleiksrkri samb star og trfesti." Me bestu kveju fr einum sem er ekki atvinnuleit en er opinn fyrir msu.

Svavar Alfre Jnsson, 30.5.2007 kl. 18:06

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband